Hoge Raad der Nederlanden

Niet de feiten, maar het recht.

Cassatie is de benaming van de procedure bij de Hoge Raad, het hoogste rechtscollege van Nederland. Deze website gaat alleen over cassatie binnen het rechtsgebied strafrecht.

Hoge Raad der Nederlanden, het gebouw aan de Kazernestraat in Den Haag

Cassatie in strafzaken

De procedure bij het hoogste rechtscollege.

Cassatie is de benaming voor de procedure bij de Hoge Raad der Nederlanden, het hoogste rechtscollege van Nederland. Deze website gaat alleen over cassatie binnen het rechtsgebied strafrecht.

Als de verdachte of het openbaar ministerie het oneens is met een beslissing van het gerechtshof (of in sommige gevallen de rechtbank), kan cassatie worden ingesteld (ook wel ‘in cassatie gaan’ genoemd). In cassatie kunnen alleen rechtsvragen aan de orde komen.

De Hoge Raad onderzoekt daarom niet of de feiten die de lagere rechter heeft vastgesteld juist zijn, maar of het recht (inclusief de procesregels) juist is toegepast. De Hoge Raad gaat daarbij uit van de feiten die de lagere rechter heeft vastgesteld. De zaak wordt dan ook niet helemaal opnieuw behandeld. De procedure verschilt daarmee wezenlijk van die bij de lagere rechter.

Stap voor stap

Van het instellen van cassatie tot het arrest.

Cassatie tegen een uitspraak van een gerechtshof moet in de hoofdregel binnen veertien dagen na de uitspraak worden ingesteld.

Instellen van cassatie

Cassatie tegen een uitspraak van een gerechtshof moet worden ingesteld door een verklaring af te leggen op de griffie van het gerechtshof dat de uitspraak heeft gedaan. In strafzaken mag de verdachte zelf beroep in cassatie instellen, maar het is altijd verstandig om dat door een advocaat te laten doen. De hoofdregel is dat dit binnen 14 dagen na de uitspraak moet worden ingesteld. Als u twijfelt over de termijn, kunt u hierover ook altijd advies vragen aan een advocaat. Als u bijvoorbeeld niet op de hoogte was van de zitting of de uitspraak, kunt u misschien nog cassatie instellen.

Verzending van de aanzegging

Nadat de Hoge Raad het dossier heeft ontvangen van de lagere rechter, ontvangt de verdachte een brief waarin staat dat hij of zij een advocaat nodig heeft om een zogenoemde schriftuur in te dienen. Deze brief wordt de aanzegging genoemd. De verdachte kan dus niet zelf procederen bij de Hoge Raad.

III

Indiening van de schriftuur

De cassatieadvocaat heeft dan normaal gesproken 60 dagen de tijd om een cassatieschriftuur in te dienen (let op: soms gelden andere termijnen). In de schriftuur staan middelen van cassatie, dat zijn de klachten die de advocaat heeft gevonden tegen de uitspraken van de lagere rechter. Deze klachten kunnen alleen gaan over rechtsvragen en de procedureregels. De klachten kunnen dus niet gaan over de vaststelling van de feiten door de lagere rechter. Er kunnen ook geen nieuwe feiten worden aangevoerd in cassatie. Een klacht dat de verdachte onschuldig is, omdat hij het feit niet heeft gepleegd is bijvoorbeeld niet een klacht waar de Hoge Raad over oordeelt. Een klacht dat de lagere rechter ten onrechte niet heeft gereageerd op een verzoek van de verdachte is wel een klacht waar de Hoge Raad wat mee kan.

De cassatieadvocaat

De cassatieprocedure in strafzaken is zeer ingewikkeld en alhoewel alle in Nederland ingeschreven advocaten mogen procederen bij de Hoge Raad is het aan te raden om een cassatiespecialist te zoeken. Zo heeft de Hoge Raad al meermalen een schriftuur niet in behandeling genomen, omdat deze niet aan de eisen voldeed. Daardoor verliest de verdachte dus de cassatieprocedure, omdat zijn of haar advocaat de schriftuur niet heeft ingediend zoals dat hoort.

Conclusie procureur-generaal

Na indiening van de schriftuur is het de beurt aan de procureur-generaal. Dat is een onafhankelijke adviseur van de Hoge Raad (geen lid van het openbaar ministerie). De procureur-generaal schrijft, mede aan de hand van de schriftuur, een advies aan de Hoge Raad. Dat advies noemt men de conclusie. Ook als de procureur-generaal andere fouten ziet dan de advocaat, zal hij daarover adviseren. De Hoge Raad is niet gebonden aan het advies. Ook al wordt het advies vaak gevolgd, de Hoge Raad wijkt daar ook met enige regelmaat van af. Dat kan zowel ten voordele als ten nadele van de verdachte zijn. De advocaat mag na ontvangst van de conclusie, indien gewenst, binnen twee weken reageren op de conclusie.

Duur van de procedure

De cassatieprocedure is niet aan termijnen gebonden. Vanwege de vele zaken die de Hoge Raad behandelt duurt de procedure vrij lang. Uitgangspunt is dat de procedure binnen de zogenoemde redelijke termijn plaatsvindt. Als het langer duurt, dan kan de Hoge Raad de straf verminderen. Dat hangt dan af van de totale duur van de procedure. De redelijke termijn bedraagt 16 maanden als de verdachte in voorlopige hechtenis zit of minderjarig is en in andere gevallen 2 jaar vanaf de datum van het instellen van cassatie. In strafzaken is de gemiddelde doorlooptijd ongeveer 250 kalenderdagen vanaf de datum waarop het dossier van de lagere rechter is ontvangen tot de datum van het wijzen van het arrest.

VII

Kosten

Afhankelijk van uw inkomen kunt u in aanmerking komen voor een toevoeging van een advocaat door de Raad voor Rechtsbijstand. Dat betekent dat de Staat de kosten voor de advocaat betaalt, vaak moet u wel een eigen bijdrage betalen. Als uw inkomen te hoog is of de cassatiespecialist alleen betalend wenst op te treden, zult u voor de advocaat moeten betalen. Dat kan op basis van een uurtarief of een zaakstarief. In het laatste geval spreekt u met de advocaat een vast bedrag af voor zijn of haar werkzaamheden. In strafzaken hoeft geen griffierecht te worden betaald.

Relevante wetgeving

De cassatieprocedure wordt onder andere in onderstaande wetgeving geregeld.

Artikel 427 Sv

Tegen de arresten van de gerechtshoven, als uitspraak gegeven, betreffende misdrijven staat beroep in cassatie open voor het openbaar ministerie bij het gerecht dat de uitspraak heeft gedaan, en de verdachte.

Artikel 431 Sv

Verzuim van vormen op straffe van nietigheid voorgeschreven, geeft grond tot vernietiging, zowel wanneer dat verzuim heeft plaats gehad in het vonnis of arrest zelf, als wanneer het heeft plaats gehad in de loop van het rechtsgeding.

Artikel 432 Sv

Het beroep in cassatie moet binnen veertien dagen na de einduitspraak worden ingesteld indien de dagvaarding of oproeping aan de verdachte in persoon is gedaan of betekend, de verdachte op de terechtzitting is verschenen, of zich anderszins een omstandigheid heeft voorgedaan waaruit voortvloeit dat de dag van de terechtzitting de verdachte tevoren bekend was.

Artikel 437 Sv

De verdachte door of namens wie beroep in cassatie is ingesteld, is op straffe van niet-ontvankelijkheid verplicht binnen twee maanden nadat de aanzegging is betekend, bij de Hoge Raad door zijn raadsman een schriftuur te doen indienen, houdende zijn middelen van cassatie.

Cassatieadvocaten

Een specialisme dat niet elke advocaat beheerst.

Cassatieadvocaten zijn gespecialiseerde strafrechtadvocaten die de procedure bij de Hoge Raad voeren voor verdachten, maar ook voor collega advocaten die dit specialisme niet beheersen.

Het is van groot belang om een cassatiespecialist in te schakelen, omdat niet alle advocaten de benodigde kennis en ervaring hebben op dit terrein. De advocaten van Meijers | Canatan Advocaten hebben jarenlange ervaring in het voeren van cassatieprocedures en het uitbrengen van cassatieadvies. Hun specialisme richt zich op cassatie in strafzaken.

Contact opnemen

Advies over cassatie in uw strafzaak?

Contact opnemen 020 638 36 06